Αξιοποίηση πλαστικών και ελαστικών αποβλήτων για την παραγωγή εναλλακτικών υγρών καυσίμων και προσροφητικών υλικών με καινοτόμες διαδικασίες στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και της βιομηχανικής συμβίωσης

Το ερευνητικό έργο ACTOIL αποτελεί τη σύμπραξη δύο βιομηχανιών-ηγετών στα Βαλκάνια (CaO-Hellas, HELLENiQ PETROLEUM S.A), με δύο διεθνώς αναγνωρισμένους ερευνητικούς φορείς (ΕΚΕΤΑ, ΑΠΘ) υψηλής εξειδίκευσης. Το έργο προέκυψε από το ενδιαφέρον που υπάρχει στη βιομηχανία ασβέστου για την εφαρμογή τεχνολογιών που προάγουν την κυκλική οικονομία, πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα και ενσωματώνοντας στις συμβατικές διεργασίες της «παραδοσιακής» βιομηχανίας νέες τεχνολογίες με τελικό στόχο τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και την παραγωγή υλικών προστιθέμενης αξίας αξιοποιώντας υλικά τα οποία θα απορρίπτονταν στο περιβάλλον στο τέλος κύκλου ζωής τους. 

Πιο συγκεκριμένα, στα πλαίσια του έργου ACTOIL μελετήθηκε η ενσωμάτωση μονάδας πυρόλυσης πλαστικών και ελαστικών τέλους κύκλου ζωής στην ασβεστοβιομηχανία για 

i) την παραγωγή ελαίου πυρόλυσης χαμηλής ή μηδενικής περιεκτικότητας σε θείο με στόχο την παραγωγή καυσίμου που θα μπορεί να υποκαταστήσει το diesel και

ii) την παραγωγή εξανθρακώματος με στόχο την ενεργοποίηση και χρήση του ως προσροφητικό υλικό για την απομάκρυνση αερίων ρύπων. 

Στα πλαίσια των παραπάνω δραστηριοτήτων διερευνήθηκε η δυνατότητα «αποθείωσης» κατά τη διάρκεια της πυρόλυσης των πλαστικών και ελαστικών απορριμμάτων παρουσία προϊόντων της ασβεστοβιομηχανίας (με βάση το οξείδιο του ασβεστίου) για την in-situ παραγωγή αποθειωμένων ελαίων πυρόλυσης. Επιπλέον, θα διερευνήθηκε η παραγωγή μικτών υλικών με βάση το οξείδιο του ασβεστίου και εξανθρακώματος/ενεργού άνθρακα από την πυρόλυση για τη δημιουργία προσροφητικών υλικών ανώτερων ιδιοτήτων. 

Τέλος, επιδιώχθηκε η ανάκτηση θερμότητας από βασικές διεργασίες της ασβεστοβιομηχανίας για την προθέρμανση της τροφοδοσίας της μονάδας πυρόλυσης, καθώς επίσης και η καύση των απαερίων της πυρόλυσης στην ασβεστοκάμινο για την «αδρανοποίηση» αέριων ρυπαντών. Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στην ποσοτικοποίηση του περιβαλλοντικού οφέλους, στη βιωσιμότητα και την τεχνο-οικονομική εφικτότητα για την περαιτέρω εμπορική ανάπτυξη της τεχνολογίας και των παραγόμενων προϊόντων μετά το τέλος του έργου. 

Η υλοποίηση του ACTOIL συνεισφέρει στους στόχους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την προαγωγή επενδύσεων στους τομείς προτεραιότητας της Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης (RIS3). Η βιομηχανία ασβέστου αποτελεί μία από τις πιο «παραδοσιακές» βιομηχανίες που δραστηριοποιείται στην κατηγορία των «άυλων» υλικών (π.χ. αδρανή (ορυκτά, άμμος), μάρμαρα κτλ.), με βασικά προϊόντα που παρ’ότι είναι «αφανή», είναι απαραίτητα σε ένα μεγάλο εύρος εφαρμογών που κυμαίνονται από βιομηχανικές (π.χ. τσιμέντο, χάλυβας, αλουμίνιο, χαρτί, γυαλί κτλ.) και περιβαλλοντικές (π.χ. αντιρύπανση, επεξεργασία λημμάτων), δομικά έργα και κατασκευές, εώς και αγροτικές και κτηνοτροφικές εφαρμογές. Τα προϊόντα της βιομηχανίας ασβέστου είναι τόσο ευρέως διαδεδομένα που υπολογίζεται ότι κάθε ευρωπαίος πολίτης χρησιμοποιεί περίπου 150g CaO ημερησίως. 

Ωστόσο, η ασβεστοβιομηχανία επιδιώκει συνεχώς την καινοτομία μέσω της βιώσιμης παραγωγής, την υπεύθυνη διαχείριση των πρώτων υλών, την παραγωγή προϊόντων προστιθέμενης αξίας, την αξιοποίηση υλικών τέλους κύκλου ζωής, την αξιοποίηση υπολειμμάτων και τη μετατροπή τους σε πρώτες ύλες για νέες διεργασίες (π.χ. μετατροπή θείου σε θειικό ασβέστιο για τις βιομηχανίες γυψοσανίδων). 

Το ACTOIL προσέγγισε τη συνεχή απαίτηση για καινοτομία ενσωματώνοντας στην παραγωγική διαδικασία της ασβεστοβιομηχανίας μια διεργασία η οποία θα αξιοποιεί ροές και προϊόντα της βιομηχανίας ασβέστου σε συνδυασμό με φθηνή και άφθονη πρώτη ύλη (πλαστικά και ελαστικά απορρίμματα) για την παραγωγή πολύτιμων εναλλακτικών καυσίμων (έλαιο πυρόλυσης και κατ’επέκταση diesel) και προσροφητικών μέσων για απομάκρυνση αερίων ρύπων, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για νέες εφαρμογές σε αυτό τον «παραδοσιακό» βιομηχανικό κλάδο με ουσιαστική επίδραση στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των προϊόντων και της διεργασίας.

Η συμμετοχή της HELLENiQ PETROLEUM S.A. εστιάζει στην αξιολόγηση και αναβάθμιση των ελαίων πυρόλυσης μέσω τεχνολογιών υδρογονοεπεξεργασίας, με στόχο την παραγωγή υβριδικών και εναλλακτικών καυσίμων μεταφορών χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος. Το έργο αναδεικνύει τον ρόλο της εταιρείας στην ανάπτυξη καινοτόμων ενεργειακών λύσεων που υποστηρίζουν τη μετάβαση προς μία πιο κυκλική και κλιματικά ουδέτερη οικονομία.

Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εθνικούς πόρους στο πλαίσιο της Δράσης «Επενδυτικά Σχέδια Καινοτομίας» του Προγράμματος «Κεντρική Μακεδονία» ΕΣΠΑ 2021–2027.

Κωδικός Έργου: ΚΜΡ6-0283869

Διάρκεια έργου: 08/10/2021 – 07/02/2025

Συνολικός προϋπολογισμός: 440.000,00 €

Δημόσια δαπάνη: 328.500,00 €